* Nơi ở của chim yến

  • Chim yến là loài chim quý hiếm, chúng sống thành bầy đàn tại nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á.
  • Chim yến là loài chim rất khôn, chúng sống thành từng cặp chung thủy. Một năm chúng làm tổ hai lần và đẻ ba lứa. Chim cái và chim đực thay phiên nhau làm tổ trong vòng 30 ngày, và chim cái đẻ mỗi lần hai trứng. Mỗi sáng sớm từ khoảng 5h, chim đã bay ra khỏi tổ đi kiếm ăn, đến khoảng 17h-18h chim sẽ bay về tổ. Chúng bay suốt ngày khoảng 12 đến 14 tiếng không nghĩ (chim chỉ đậu khi đã về tổ).

  • Mỗi ngày chúng bay khoảng 200 km, thức ăn chính của chim yến là những loài côn trùng bay trong không trung như: Ruồi, kiến, mối, rày nâu, rày xanh....
  • Vòng đời của một con chim yến sống được khoảng 8 năm. Chim yến có thể nghe được sóng siêu âm và đã làm tổ ở đâu, chúng không bao giờ bỏ đi nơi khác. Mỗi tổ yến nặng khoảng 7 gram đến 10 gram.

* Môi trường phát triển thích hợp

  • Về phạm vi hoạt động của chim yến hiện nay còn nhiều tư liệu khác nhau. Một số cho rằng chim yến thường kiếm ăn trong bán kính 50 km. Một số cho rằng chúng có thể bay lượn theo các luồng gió, hoàn lưu khí quyển đi xa hàng trăm km. Do đó chim yến có thể nuôi trên các hải đảo, vùng biển xa mà vẫn kiếm được thức ăn. Tốc độ bay của chim khá cao,bình quân 40 km/h, vận tốc bay tối đa lên tới 130-160 km/h; nhưng chim thường lợi dụng các dòng khí để bay lượn vì tốn rất ít năng lượng khi bay, kiếm ăn. Trước khi vào nhà và trong nhà, chim yến cần có khoảng không bán kính 2 m để bay lượn.
                                           
                                                           Hình : Bản đồ phân bố Chim Yến
  • Yếu tố vi khí hậu thích hợp cho nơi ở của chim yến là: nhiệt độ 28 ± 3ºC; độ ẩm tương đối 80 ± 5%; Ánh sáng 0,02 – 0,2 Lux. Cần có độ thông thoáng khí nhất định nhưng không được có gió lùa mạnh. Đây là các yếu tố cần chú trọng cho việc xây dựng nhà nuôi chim yến công nghiệp: Chim yến có một số kẻ thù tự nhiên như tắc kè (ăn trứng và chim con), chuột, sóc, mèo, cầy cáo, cú, diều hâu, chim cắt, rắn... (ăn tổ, trứng, chim), dơi (cạnh tranh nơi ở), kiến lửa, ong bò vẽ, mò, mạt (cắn chết hoặc làm chim con rơi khỏi tổ), gián (ăn tổ) ...làm nhà yến phải tuyệt đối phòng tránh được các thiên địch này.

* Thị trường chim yến

  • Yến sào là tổ của loài chim yến. Chim yến làm tổ trên các vách đá cheo leo hiểm trở và làm tổ bằng nước miếng của chúng. Hiện nay, trên thị trường tỉnh ta có 3 thương hiệu yến sào: Yến sào Khánh Hòa, Yến sào Việt (Bình Định), Yến Việt (Nha Trang, Khánh Hòa).

  • Tùy theo tính chất và kích cỡ, tổ yến chia làm 3 loại: quý hiếm nhất là yến huyết (tổ yến màu đỏ hay hơi đỏ, giá đắt vì hiếm gặp) và yến quan (là loại tổ yến tốt nhất, tổ to, trắng, mỗi tổ nặng 10-12g). Thứ nhì là yến thiên (tổ yến nhỏ hơn, màu xanh nhạt hay vàng nhạt). Thứ ba là yến địa (tổ yến nhỏ, xấu, màu xám hay lục nhạt). Lưu ý,  yến huyết không phải do máu chim yến mà do trong thành phần có hàm lượng sắt cao.

Hình: Yến Huyết

  • Mỗi loại tổ yến thường chia ra các chủng khác nhau như yến thô, yến thô sạch, yến tinh chế... Tổ yến khi thu hoạch thường dính rất nhiều lông chim, bụi bẩn, người làm yến sẽ phân loại và có các cách xử lý khác nhau, cho ra nhiều chủng loại khác nhau của cùng một loại tổ. Yến thô là loại hàng còn nguyên tổ, chưa được làm sạch; khách hàng mua về phải ngâm nước và làm sạch lông. Yến thô sạch là loại yến được sơ chế bằng cách dùng máy hút chân không, hút sạch bụi bẩn và lông. Yến tinh chế là loại tổ yến đã bị ngấm nước biển hoặc phân chim, người ta thường phải đem ngâm nước, lọc sạch tạp chất, sau đó sấy khô và đem ra thị trường tiêu thụ; loại này thường có giá thấp hơn các loại khác.

Hình: Yến thô sạch

  • Hiện nay, phong trào nuôi yến trong nhà ngày càng phát triển, nên ngoài loại tổ yến tự nhiên, còn có loại tổ yến được nuôi trong nhà. Tùy theo loại, giá thành cũng có nhiều mức khác nhau. Đắt nhất là các loại yến có nguồn gốc tự nhiên (còn gọi là yến đảo). Chẳng hạn, 1 lạng yến huyết giá 16,5 triệu đồng, hồng yến (loại yến có màu hơi đỏ) giá hơn 12 triệu đồng/lạng, yến trắng: 6-7 triệu đồng/lạng, yến tinh chế: 5-6 triệu đồng/lạng. Yến nuôi trong nhà: khoảng 4-5 triệu đồng/lạng. 

* Lợi ích của yến